In de Jeugdwet is vastgelegd dat pleegkinderen recht hebben op een vertrouwenspersoon. Natuurlijk ben je als pleegouder vaak een belangrijk vertrouwenspersoon voor een kind. Tegelijkertijd kan het voor een kind fijn zijn om daarnaast iemand te hebben die buiten de opvoedsituatie staat en met wie het vrij kan praten.

Een vertrouwenspersoon kan informeel of formeel zijn. Een informele vertrouwenspersoon is een vertrouwd persoon uit het eigen netwerk die het kind regelmatig spreekt, zoals een familielid, mentor, leerkracht, sportcoach, ouder van een vriend(in) of een JIM (Jouw Ingebrachte Mentor). Daarnaast kunnen kinderen en jongeren in de pleegzorg, net als ouders en pleegouders, terecht bij een formele vertrouwenspersoon van Jeugdstem. Jeugdstem ondersteunt bij vragen, zorgen of klachten over pleegzorg en jeugdzorg en helpt om samen naar oplossingen te zoeken.

Op deze pagina vind je verhalen uit de praktijk, vier podcastafleveringen en praktische informatie die je helpen om je (pleeg)kind te ondersteunen bij het opbouwen, onderhouden en versterken van betrouwbare relaties.

Samen kunnen we ervoor zorgen dat pleegkinderen en pleegjongeren weten dat er altijd iemand is die naar hen luistert, met hen meedenkt en hen ondersteunt wanneer dat nodig is

Informele vertrouwenspersoon
Een kind groeit niet alleen op in een pleeggezin, maar heeft vaak ook andere belangrijke mensen in zijn of haar leven. Denk aan familieleden, vrienden, buren, leerkrachten of andere vertrouwde volwassenen. Deze contacten kunnen een kind helpen zich veilig, gezien en verbonden te voelen. Daarom is het belangrijk om, waar mogelijk, samen te werken met het netwerk rondom het kind en deze relaties te onderhouden en te versterken. Dat draagt bij aan een stabiele en fijne pleegzorgsituatie.

Rol van de pleegzorgprofessional
De pleegzorgbegeleider heeft de verantwoordelijkheid om samen met het kind te verkennen wie een passende informele vertrouwenspersoon kan zijn. Dit is iemand bij wie het kind zich op zijn gemak voelt, die goed kan luisteren en met wie het kind gemakkelijk en regelmatig contact heeft. Denk bijvoorbeeld aan een familielid, leerkracht, sportcoach, buur of andere vertrouwde volwassene. Het kind bepaalt zelf of het een informele vertrouwenspersoon wil en wie dat zou kunnen zijn.

Een informele vertrouwenspersoon biedt het kind een extra luisterend oor en staat los van de dagelijkse opvoedingssituatie. Daarom kunnen pleegouders deze rol niet vervullen. Wel kunnen zij het kind ondersteunen bij het onderhouden van het contact met deze persoon. De pleegzorgbegeleider bespreekt jaarlijks met het kind of het contact met de informele vertrouwenspersoon nog prettig verloopt en of deze persoon nog passend is als steunfiguur. Als er belangrijke gesprekken of besluiten zijn over de hulp aan het kind, worden professionals gestimuleerd om de informele vertrouwenspersoon hierbij te betrekken, als het kind dat wenst, bijvoorbeeld bij een zorgteamoverleg.

• Pleegkinderen 0-23 jaar ontvangen op 15/16 september eenmalig post over de vertrouwenspersonen. Deze post is naar alle pleegkinderen van 0-23 jaar gestuurd. Het kan zijn dat een kind te jong is om dit te lezen. Het kan zijn dat een kind te jong is om dit te lezen. Lees het dan samen.
• Bekijk de pagina’s voor pleegkinderen en -jongeren. Hier staat leeftijd gerelateerde informatie over de vertrouwenspersonen: Pleegzorg | Jeugdstem
• Help bij de voorlichting over vertrouwenspersonen.
• Help je pleegkind het contact met de informele vertrouwenspersoon te onderhouden.

Lees samen het Ken Je Rechten boekje

In vier podcastafleveringen op deze pagina vertellen jongeren, vertrouwenspersonen en pleegzorgprofessionals hoe zij ondersteuning ervaren in de praktijk. Hun verhalen laten zien wat het betekent als iemand naast je staat, luistert en helpt om je stem te laten horen. De podcasts bieden herkenning, inspiratie en concrete aanknopingspunten voor gesprekken met kinderen, jongeren en pleegouders. Je kunt de afleveringen ook gebruiken in teamoverleggen, trainingen of bijeenkomsten met collega’s of professionals.

• Aflevering 1: Vertrouwenspersonen | Over vertrouwen, veiligheid en delen
• Aflevering 2: Rechten | Over rechten, regels en hulp in de pleegzorg
• Aflevering 3: Vertrouwenspersonen in de pleegzorg | Het gesprek achter de verwijzing
• Aflevering 4: Pleegzorg | Wie staat er naast de jongere?

Ook de motie Westerveld, die in 2025 door de Tweede Kamer is aangenomen, onderstreept het belang van meer bekendheid en toegankelijkheid van vertrouwenspersonen in de pleegzorg. Het ministerie van VWS heeft Jeugdstem en betrokken partners gevraagd hier samen invulling aan te geven.

Wat houdt het informatiepakket in? 
Het informatiepakket bestaat uit middelen voor pleegkinderen, pleegjongeren en pleegzorgprofessionals. Deze middelen helpen om het gesprek over vertrouwenspersonen voor kinderen in de pleegzorg, steun, vertrouwen, rechten en doorverwijzing makkelijker te maken.

Voor pleegkinderen en pleegjongeren zijn er onder andere een brief, ansichtkaart, leeftijdsgerichte informatie, een uitlegvideo en podcasts. Voor professionals is er informatie over steunmogelijkheden en contact met Jeugdstem. Daarnaast zijn er podcastafleveringen, deze infosheet, praktische handvatten en veelgestelde vragen. Organisaties kunnen campagnemateriaal delen via hun eigen kanalen, nieuwsbrieven, intranet en bijeenkomsten.