Kinderrechten houden niet op bij de deur van een justitiële jeugdinrichting (JJI). Toch bestaan er al jarenlang knelpunten in de rechtspositie en bescherming van jongeren die in een JJI verblijven. De zorgen die hierover worden uitgesproken zijn dan ook niet nieuw.
Jeugdstem maakt zich al langer zorgen over de positie van deze jongeren. In een omgeving waar zij sterk afhankelijk zijn van de instelling en waar ingrijpende beslissingen worden genomen, is onafhankelijke ondersteuning onmisbaar. Jongeren moeten veilig terechtkunnen met vragen, zorgen, klachten en signalen.
Recent sprak Kinderombudsman Margrite Kalverboer zich in een reportage van Nieuwsuur uit over de zorgelijke situatie in Nederlandse jeugdgevangenissen. Jongeren zitten er hun straf uit en worden tegelijkertijd voorbereid op hun terugkeer in de samenleving. In de praktijk blijkt echter dat zij steeds vaker vooral worden beheerd in plaats van behandeld. Jongeren zitten soms langdurig op hun cel, krijgen onvoldoende onderwijs en activiteiten vallen regelmatig uit.
“We bieden deze jongeren geen veiligheid, we bieden hen geen onderwijs, geen zinvolle invulling van hun vrije tijd, en ze krijgen vaak niet de behandeling die ze nodig hebben. Bijna alle kinderrechten worden geschonden. Behalve dat ze een dak boven hun hoofd hebben, dat ze te eten en te drinken krijgen en dat ze een bed hebben. We zakken door de minimale ondergrens van wat we deze jeugdigen moeten bieden.”
— Margrite Kalverboer, Kinderombudsman
Ondanks verschillende kritische rapporten en signalen vanuit toezicht- en belangenorganisaties is er nog onvoldoende verbetering zichtbaar. Hierdoor dreigt het detentiesysteem zijn doel voorbij te schieten. Waar jongeren bescherming, begeleiding en behandeling nodig hebben, lopen zij het risico verder beschadigd te raken.
Onafhankelijke ondersteuning is noodzakelijk
Juist in een gesloten setting is het belangrijk dat jongeren toegang hebben tot onafhankelijke ondersteuning. Zij moeten hun stem kunnen laten horen, vragen kunnen stellen over hun rechten en terechtkunnen wanneer zij ergens tegenaan lopen.
Jeugdstem pleit daarom voor structurele aanwezigheid in justitiële jeugdinrichtingen. Door jongeren regelmatig te bezoeken, kunnen wij hen ondersteunen bij het verbeteren van hun dagelijks leven en bijdragen aan een sterkere rechtspositie en betere rechtsbescherming.
In gesprek met het ministerie
Jeugdstem gaat hierover in gesprek met het ministerie van Justitie en Veiligheid. Al jarenlang bestaan er knelpunten in de rechtspositie en bescherming van jongeren in JJI's. Het is tijd om de onafhankelijkheid van ondersteuning, toezicht en rechtsbescherming beter te organiseren.
Veel betrokken instanties onderschrijven inmiddels het belang hiervan. Nu is het moment om deze stap daadwerkelijk te zetten.
Kinderrechten gelden óók achter gesloten deuren. De stem van jongeren in justitiële jeugdinrichtingen verdient gehoor.
Meer lezen
