Vorige week riep Jeugdstem op tot betere bescherming van jongeren die vanuit Nederland in het buitenland worden geplaatst. Het onderzoek naar de rol van Samen Veilig Midden-Nederland (SVMN) bij Huize Soria laat zien dat er bredere vragen zijn over hoe binnen de jeugdbescherming besluiten worden genomen en en hoe daarbij de veiligheid van jeugdigen wordt gewaarborgd.
Uit het onderzoek van SVMN blijkt dat er bij de plaatsingen naar Huize Soria ernstig tekort is geschoten. Er waren in de loop der jaren meerdere signalen over de veiligheid bij Huize Soria, waaronder over intimidatie, geweld en vrijheidsbeperking, maar procedures en controlemechanismen hebben onvoldoende gefunctioneerd. Bovendien hebben jeugdbeschermers in grote mate autonoom kunnen handelen. Volgens de onderzoekers ontstond er tunnelvisie: de overtuiging dat een plaatsing bij Huize Soria goed was voor jeugdigen bleef overeind, ondanks signalen over de onveiligheid daar.
Breder onderzoek blijft noodzakelijk
Maar de vraag hoe dit kon gebeuren, moet niet alleen aan SVMN worden gesteld. Bij Huize Soria waren gedurende langere tijd verschillende organisaties betrokken bij de plaatsing. Sommige organisaties stopten met plaatsen, terwijl andere doorgingen.
Daarom vindt Jeugdstem dat breder moet worden onderzocht hoe besluiten over deze plaatsingen tot stand kwamen, wat er met de signalen van jeugdigen werd gedaan én opgevolgd en wie binnen de organisaties verantwoordelijk was voor controle en bijsturing.
Niet alleen regels, maar ook checks and balances
Het onderzoek legt daarnaast een breder probleem bloot: regels hebben alleen zin als ze worden nageleefd en er wordt ingegrepen als dat niet gebeurt.
Daarom moet niet alleen worden gekeken naar nieuwe wetgeving voor buitenlandse plaatsingen. Ook moet worden onderzocht of binnen jeugdbeschermingsorganisaties voldoende waarborgen bestaan om beslissingen over de veiligheid van jeugdigen kritisch te toetsen. Wie controleert een besluit tot plaatsing? Wat gebeurt er wanneer een jeugdige, ouder of een andere professional zorgen meldt? Wie brengt verschillende signalen bij elkaar?
Dat zijn vragen die niet alleen SVMN aangaan. Het vraagt om een bredere blik op de manier waarop jeugdbeschermingsorganisaties zicht houden op het handelen van hun professionals en ingrijpen dat nodig is.
Erkenning moet ook gevolgen hebben
Jeugdstem waardeert dat SVMN het eigen handelen heeft laten onderzoeken en de uitkomsten daarvan openbaar heeft gemaakt, ook nu die uitkomsten zeer kritisch zijn. Die openheid is belangrijk om te kunnen leren. De vraag is nu welke gevolgen SVMN aan de bevindingen verbindt.
Het is allereerst aan SVMN zelf om gevolg te geven aan de conclusies. De aanbevelingen uit het rapport bieden daarvoor een belangrijke aanzet. De processen binnen SVMN zullen aangescherpt moeten worden, waarbij de veiligheid en rechtsbescherming van jeugdigen voorop moeten staan. Maar de verantwoordelijkheid houdt daar niet op. Er moet ook aandacht zijn voor de jeugdigen die bij Huize Soria hebben gewoond. Wat hebben zij nodig na wat ze hebben meegemaakt? Erkenning betekent ook dat zij de ondersteuning en nazorg krijgen die ze nodig hebben.
Daarnaast moet worden gekeken naar individuele verantwoordelijkheid. Uit het onderzoek blijkt dat betrokken medewerkers mogelijk in strijd met professionele normen hebben gehandeld. Jeugdstem vindt dat SVMN hen daarop moet aanspreken en waar nodig consequenties moet verbinden aan hun handelen. Voor geregistreerde jeugdprofessionals kan dat onder andere door middel van tuchtrechtelijke toetsing. Waar de bevindingen daar aanleiding toe geven, roept Jeugdstem SVMN op dit voor te leggen aan SKJ.
Uiteindelijk gaat het niet alleen om de vraag wat er bij Huize Soria is misgegaan. De belangrijkste vraag is wat er nodig is om recht te doen aan de jeugdigen die dit hebben meegemaakt en om te voorkomen dat jeugdigen opnieuw in zo’n situatie terecht kunnen komen.
Jeugdigen die bij Huize Soria hebben verbleven, kunnen met vragen of klachten over wat zij hebben meegemaakt terecht bij Jeugdstem. Dat geldt ook voor alle andere jeugdigen en (pleeg)ouders die vragen of klachten hebben over de jeugdzorg. Onze vertrouwenspersonen luisteren, denken mee en kunnen ondersteunen bij het bespreekbaar maken of indienen van een klacht.
Neem contact met ons op
