Onderzoeksrapport "Eenzaam Gesloten"

Vandaag heeft Jason Bhugwandass zijn onderzoeksrapport "Eenzaam Gesloten - Onderzoek naar de ervaringen van jongeren met ZIKOS" gepubliceerd. De onafhankelijke vertrouwenspersonen van Jeugdstem en Zorgbelang waren aanwezig bij de presentatie van het rapport. 

Het was een indrukwekkende bijeenkomst. Het is bewonderenswaardig dat zoveel jongeren hun ervaringen hebben gedeeld en dat Jason dit gebundeld heeft tot een duidelijk rapport met heldere aanbevelingen aan alle partijen. Jeugdstem vindt het schrijnend, mede omdat wij zaken herkennen die genoemd worden in het rapport. De vertrouwenspersonen van Jeugdstem en Zorgbelang bezoeken de betreffende gesloten instanties, inclusief de ZIKOS-afdelingen. Onze vertrouwenspersonen werken er hard aan om jongeren in staat te stellen gebruik te maken van het vertrouwenswerk. Dit doen zij door regelmatig aanwezig te zijn, actief het contact aan te gaan, jongeren te informeren over hun rechten en hen te motiveren om zaken waar ze mee zitten aan te kaarten. 

De afgelopen jaren hebben jongeren die binnen ZIKOS verbleven vaak gebruikgemaakt van de onafhankelijke vertrouwenspersoon bij het bespreekbaar maken en indienen van klachten, onder andere over onderwerpen die in het rapport aan de orde komen. Dit geldt voor beide locaties. Er zijn diverse signalen afgegeven bij beide locaties over zaken die niet goed gingen en die niet in een klachttraject konden worden opgepakt. Hoewel dit in veel gevallen wel zorgde voor een (gedeeltelijke) oplossing voor de betreffende jeugdige, heeft dit uiteindelijk nog onvoldoende geleid tot een verbetering van het algehele klimaat en de behandeling van de jongeren aldaar. Mede naar aanleiding van dit rapport bekijken wij de komende periode hoe wij, door actiever te signaleren, toch meer impact kunnen maken voor alle jeugdigen. 

Niet alle jongeren kiezen ervoor om gebruik te maken van de vertrouwenspersoon op het moment dat zij verblijven, bijvoorbeeld op een ZIKOS-afdeling. Dit kan verschillende redenen hebben, en we herkennen daarin hetgeen Jason vandaag aankaartte. Namelijk dat jongeren soms pas na afloop van een plaatsing echt beseffen wat zij hebben meegemaakt en zich dan pas willen, kunnen of durven uitspreken. Of dat er sprake is van gewenning en ze misstanden niet bespreken omdat het nu eenmaal zo gaat. Desondanks hopen wij dat iedereen die dat nu, of op een later moment toch wil, zich wendt tot de vertrouwenspersonen van Jeugdstem/Zorgbelang. Wij zijn er voor kinderen en jongeren die nu te maken hebben met jeugdzorg, maar ook voor jongeren die pas na afloop van een plaatsing hun verhaal willen en kunnen delen, een klacht willen indienen of aangifte willen doen van geweld in de jeugdzorg. De vertrouwenspersoon helpt daarbij. 

Dit rapport is een reden voor ons allemaal om het beter te doen. Dat is een boodschap van Jason en alle jongeren die reageerden aan iedereen, dus ook aan ons. Jeugdstem neemt het rapport en de genoemde aanbevelingen ter harte en gaat hiermee de komende periode actief aan de slag om ook onze rol en positie hierin te versterken en nog beter op te komen voor kinderen en jongeren in de jeugdzorg. 

Bekijk hier het onderzoek in PDF