Van stilte naar stem: ondersteuning van Jeugdstem

Als vertrouwenspersoon ontmoet ik veel verschillende jongeren. Ze verschillen in gedrag, ervaringen, cultuur en leeftijd, maar één ding hebben ze gemeen in mijn optiek: ze verlangen naar vertrouwen en een eerlijke, open communicatie. Ze willen niet dat er over hen gepraat wordt, maar dat er met hen gepraat wordt. Wanneer dit niet gebeurt, kunnen ze (terecht) weerstand laten zien en hun vertrouwen in de jeugdzorg compleet verliezen. Eén jongere die ik sprak had zijn vertrouwen in zijn persoonlijk begeleider verloren. Hij voelde zich niet gehoord en had het gevoel dat zijn klachten en problemen bespreken niet zouden zorgen voor verandering. De klachten waar de jongere tegenaan liep waren niet gehoord en niet serieus genomen en hij begreep niet waarom bepaalde beslissingen gemaakt werden, bijvoorbeeld over de veranderingen in de huisregels. Deze jongere voelde zich eenzaam en machteloos.  

Als vertrouwenspersoon bezoek ik de locatie waar deze jongere verblijft 26 keer per jaar. Tijdens gesprekken met hem over zijn hobby (gamen) begon hij geleidelijk meer te delen over zijn gedachten en de obstakels die hij tegenkwam met zijn persoonlijk begeleider. Ik bood hem een luisterend oor en probeerde hem aan te moedigen het gesprek met zijn begeleider aan te gaan. Dat vond hij nog te moeilijk. We zochten samen naar een haalbare stap. De eerste stap was om te praten met een begeleider in wie hij wel vertrouwen had. Hij deelde zijn problemen en de begeleider luisterde. Het hielp de jongere om zijn gevoelens met iemand van de groepsleiding te delen. Hierdoor voelde hij zich gesterkt om in gesprek te gaan met zijn persoonlijk begeleider. Vervolgens gingen we samen in gesprek met zijn persoonlijk begeleider, waarbij we de punten op papier zetten die de jongere wilde bespreken. Het gesprek vond hij lastig. In mijn rol als vertrouwenspersoon creëerde ik ruimte in het gesprek voor zijn emoties. Ik stelde ook vragen, omdat ik merkte dat het nog niet helemaal duidelijk was voor hem. Het gesprek verliep goed; er werden afspraken gemaakt, er werd geluisterd. Door de duidelijkheid kreeg de jongere weer een beetje vertrouwen terug.  

Toen ik de volgende keer weer kwam, gaf hij aan zich niet goed te voelen. Hij vroeg of wij dit samen aan zijn persoonlijk begeleider konden vertellen. Dit was een enorme stap voor hem, omdat hij enkele weken eerder helemaal niets tegen zijn begeleider wilde zeggen. De jongere kon zijn stem weer laten horen, er werd geluisterd en veel van de onduidelijkheden werden zo opgelost. Zowel hij als de persoonlijk begeleider vonden het waardevol om op deze manier met elkaar in gesprek te gaan. De persoonlijk begeleider gaf aan dat hij nu beter begreep waarmee de jongere worstelde en hoe hij de jongere meer duidelijkheid kon bieden. Voor mij is het essentieel om als vertrouwenspersoon te kijken naar wat een jongere nodig heeft en hoe ik hem kan motiveren om zijn stem te laten horen.

Contact met Jeugdstem